Dư luận trái chiều sau tuyên bố của Mỹ về chiến lược mới với Iran
VOV.VN - Sáng sớm 14/10 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố không xác nhận việc Iran tuân thủ thỏa thuận hạt nhân và sẽ cứng rắn với nước này.
Trong khi các nước liên quan tới thỏa thuận hạt nhân Iran bày tỏ sự lo ngại về tuyên bố của Mỹ đối với Iran, thì các nước đồng minh của Mỹ ở khu vực Trung Đông là Israel, Bahrain, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất lại lên tiếng ủng hộ chiến lược mới này của Mỹ.
![]() |
Biểu tình trước Nhà Trắng phản đối ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran. (Ảnh: Getty Images). |
Từ Brussels, Bỉ, bà Federica Mogherini, Cao ủy về chính sách đối ngoại Liên minh châu Âu (EU) cho biết, Mỹ không thể đơn phương hủy bỏ thỏa thuận, đồng thời khẳng định, đây không phải là thỏa thuận song phương và châu Âu cũng như cộng đồng quốc tế đều nhận thấy thỏa thuận này vẫn đang được thực thi và sẽ tiếp tục được thực thi.
“Không có vi phạm các cam kết trong thỏa thuận hạt nhân giữa nhóm P5+1 gồm Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc và Đức với Iran”, bà Mogherini nêu rõ. “Phạm vi của thỏa thuận liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran và hiện nó đang được thực thi. Thỏa thuận này đã, đang và sẽ tiếp tục ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân”.
Bà Moherini cũng khẳng định: “Chúng tôi tin tưởng chúng tôi có trách nhiệm chung để bảo vệ thỏa thuận này. Thỏa thuận hạt nhân với Iran không phải là vấn đề của riêng nước Mỹ mà là nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Cộng đồng quốc tế và Liên minh châu Âu thấy rõ thỏa thuận này đang và sẽ tiếp tục được thực thi. EU tiếp tục ủng hộ hòa toàn thỏa thuận và thực hiện đầy đủ, nghiêm túc tất cả các điều khoản của thỏa thuận. EU cùng với cộng đồng quốc tế cam kết bảo vệ thỏa thuận vì lợi ích của tất cả mọi người, trong đó có người dân Iran.”
Ông Yukiya Amano, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cũng nhắc lại rằng, Iran vẫn đang nằm dưới sự kiểm tra, giám sát hạt nhân chặt chẽ nhất và nước này đã thực thi các cam kết về hạt nhân theo đúng các điều khoản trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015.
Lãnh đạo các nước Pháp, Anh và Đức bày tỏ lo ngại và cảnh báo tuyên bố cứng rắn của Mỹ không xác nhận việc Iran tuân thủ thỏa thuận cũng như áp đặt lệnh trừng phạt đối với Iran có thể làm tổn hại tới việc thực thi thỏa thuận hạt nhân.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định, tuyên bố của tổng thống Mỹ không xác nhận việc Iran tuân thủ thỏa thuận hạt nhân không có nghĩa là thỏa thuận hạt nhân chấm dứt. Pháp và các đối tác châu Âu sẽ tiếp tục thực hiện các cam kết của họ đối với thỏa thuận này.
Còn Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel nói rằng, thỏa thuận hạt nhân của Iran đã cho thấy, lần đầu tiên có thể tránh được xung đột thông qua đàm phán.
Ông nêu rõ: “Chúng tôi muốn giữ thỏa thuận này. Và mặc dù chúng tôi chỉ trích Iran khi nước này đóng vai trò phức tạp ở Trung Đông, nhưng để ngăn chặn một quốc gia phát triển vũ khí hạt nhân, thì thỏa thuận này rõ ràng là dấu hiệu hy vọng duy nhất mà chúng tôi có hiện nay. Vì thế, chúng tôi sẽ làm mọi thứ có thể trong vài tuần tới để thuyết phục Quốc hội Mỹ tiếp tục thỏa thuận này và cách thức để Iran thay đổi hành động trong lĩnh vực chính trị ở khu vực. Nhưng thỏa thuận hạt nhân cần phải được giữ nguyên”.
Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga đưa ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ tuyên bố chiến lược mới với Iran nhấn mạnh, trong ngoại giao quốc tế không có chỗ cho sự đe dọa và gây hấn và những lời lẽ hiếu chiến này là thể hiện sự thất bại. Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump không xác nhận việc Iran tuân thủ thỏa thuận hạt nhân không có tác động trực tiếp tới việc thực thi thỏa thuận nhưng rõ ràng nó đã đi ngược lại tinh thần của thỏa thuận. Bộ Ngoại giao Nga cũng khẳng định, dù Mỹ có bất kỳ vai trò nào thì cũng không thể áp đặt lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc lên Iran.
Về phía Iran, phát biểu trên truyền hình, Tổng thống Hassan Rouhani đã đáp trả tuyên bố của Tổng thống Mỹ khi cho rằng tuyên bố này là sự “xúc phạm và là lời cáo buộc giả mạo” chống Iran. Iran đã và sẽ không bao giờ cúi đầu trước các áp lực từ bên ngoài. Iran và thỏa thuận hạt nhân sẽ mạnh hơn bao giờ hết và Iran sẽ vẫn cam kết thực hiện thỏa thuận hạt nhân.
Trong khi đó, các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông là Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, Israel, Bahrain đã lên tiếng hoan nghênh và ủng hộ chiến lược mới của Mỹ đối với Iran vì nó sẽ giúp chống lại sự ủng hộ của Iran đối với chủ nghĩa cực đoan. Chính phủ Bahrain cho rằng, chiến lược mới của Mỹ đối với Iran cũng sẽ góp phần giúp các nước trong khu vực đối phó với các chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Iran./.
Iran “đi đêm” với Triều Tiên- cái cớ để Mỹ “giết” thỏa thuận hạt nhân?